Ngày 18/04/2026

Từ dự án bị “bỏ lại” đến biểu tượng ngành dầu khí Việt Nam
Mỏ Đại Hùng – nằm tại bể Nam Côn Sơn – từng được xem là một dự án thất bại khi hàng loạt tập đoàn dầu khí lớn như BHP, Total, Petronas hay Sumitomo lần lượt rút lui do hiệu quả khai thác không đạt kỳ vọng.
Trong giai đoạn đầu, cấu trúc địa chất phức tạp, chi phí khai thác cao và sản lượng sụt giảm mạnh khiến dự án mất dần tính khả thi. Sản lượng từng giảm từ khoảng 35.000 thùng/ngày xuống chỉ còn hơn 2.000 thùng/ngày, buộc các nhà đầu tư quốc tế phải rời đi.
Đến năm 1999, mỏ được chuyển nhượng lại cho phía Việt Nam với giá tượng trưng chỉ 1 USD – một con số phản ánh rõ thất bại nhà thầu cũ ở một dự án từng được kỳ vọng lớn.

Quyết định chiến lược: không từ bỏ
Đứng trước lựa chọn đóng mỏ hoặc tiếp tục đầu tư, Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (Petrovietnam) đã chọn phương án thứ hai, dù rủi ro lớn và hiệu quả kinh tế chưa rõ ràng.
Từ năm 2003, Tổng công ty Thăm dò Khai thác Dầu khí (PVEP) trực tiếp vận hành mỏ, bắt đầu quá trình tái cấu trúc toàn diện. Thay vì áp dụng mô hình khai thác cũ, đội ngũ kỹ sư Việt Nam tiến hành đánh giá lại dữ liệu địa chất, xây dựng mô hình mỏ phù hợp và triển khai các giải pháp kỹ thuật “may đo” theo điều kiện thực tế.
Đáng chú ý, hiện nay giàn khai thác tại Đại Hùng đã được trang bị các công nghệ hiện đại phục vụ khai thác ngoài khơi trong điều kiện phức tạp. Cụ thể, hệ thống giàn xử lý trung tâm FPU-DH01 kết hợp với phao rót dầu không bến (CALM) cho phép khai thác, lưu trữ và xuất dầu ngay trên biển mà không cần hạ tầng cảng cố định.

Cỗ máy khổng lồ FPU-DH01. Nguồn: kyluc.vn

Phao CALM tại Mỏ Đại Hùng. Nguồn: kyluc.vn

Mỏ dầu 1 USD thành nguồn thu tỷ USD
Kết quả của quá trình xây dựng và phát triển dài hạn, mỏ Đại Hùng đã mang lại doanh thu trên 4 tỷ USD sau hơn hai thập kỉ, đóng góp hàng trăm triệu USD cho ngân sách nhà nước và duy trì sản lượng ổn địnhj và trở thành một phần trọng yếu vào an ninh năng lượng quốc gia.
Kết quả này không chỉ phản ánh hiệu quả kinh tế mà còn cho thấy vai trò của công nghệ trong việc tái định hình một dự án từng bị đánh giá là không khả thi.
Công nghệ và AI thay đổi cuộc chơi
Ngoài ra với sự bùng nổ của công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), hiện nay mỏ Đại Hùng  đang từng bước chuyển hướng từ mô hình khai thác ngầm phụ thuộc sang hệ thống công nghệ được tích hợp “may đo” tối ưu bao gồm thiết kế chân đế giàn đầu giếng siêu trường, công nghệ hạ thủy đẩy trượt và các ứng dụng chuyển đổi số trong quản trị vận hành.
Hiện nay, giàn khoan Đại Hùng đang áp dụng các hệ thống phân tích dữ liệu kết hợp với ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) như I-Trak đã tạo ra bước đột phá trong việc giám sát và xử lý thông tin theo thời gian thực.
Công nghệ này hỗ trợ dự báo chính xác các nguy cơ kẹt cần, kiểm soát độ sạch của giếng khoan và đưa ra các đề xuất về thông số vận hành tối ưu, từ đó giúp đẩy nhanh tốc độ khoan, hạn chế tối đa thời gian phi sản xuất (NPT) và tăng cường kiểm soát rủi ro kỹ thuật. 

Bài học về làm chủ công nghệ
Câu chuyện mỏ Đại Hùng cho thấy một hướng đi khác: thay vì phụ thuộc vào công nghệ và mô hình sẵn có, việc làm chủ dữ liệu, công nghệ và quy trình vận hành có thể tạo ra bước ngoặt cho những dự án khó.
Giới chuyên gia cho rằng thành công này không chỉ là một trường hợp cá biệt, mà có thể trở thành mô hình tham chiếu cho các ngành công nghiệp phức tạp khác, nếu tiếp tục duy trì các yếu tố cốt lõi như tầm nhìn dài hạn, đầu tư công nghệ và năng lực nội tại.
Từ một mỏ dầu từng được định giá 1 USD, Đại Hùng đã trở thành biểu tượng cho khả năng “lội ngược dòng” và làm chủ công nghệ của Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng.