Ngày 06/07/2026

Nghị định mới siết chặt xử phạt trong lĩnh vực hải quan

Từ ngày 1/7/2026, Nghị định 169/2026/NĐ-CP của Chính phủ chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 128/2020/NĐ-CP, với nhiều quy định mới về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan. Một trong những điểm đáng chú ý là tăng cường xử lý các hành vi khai báo hải quan không chính xác nhằm nâng cao tính tuân thủ trong hoạt động xuất nhập khẩu.

Theo quy định mới, một số hành vi khai sai có thể bị xử phạt từ 20 triệu đồng đến 40 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Các mức xử phạt được áp dụng

Mức phạt từ 1 – 2 triệu đồng áp dụng đối với các trường hợp khai sai nhưng không làm ảnh hưởng đến số tiền thuế phải nộp hoặc thuộc nhóm vi phạm ít nghiêm trọng theo quy định.

Mức phạt từ 2 – 4 triệu đồng áp dụng đối với hành vi khai sai về tên hàng, số lượng, chất lượng, trị giá hoặc xuất xứ đối với hàng hóa quá cảnh, trung chuyển, chuyển khẩu, hàng hóa trong khu phi thuế quan và một số trường hợp tương tự.

Mức phạt từ 5 – 10 triệu đồng áp dụng đối với các trường hợp khai sai các nội dung trên tờ khai hải quan làm ảnh hưởng đến công tác quản lý hải quan nhưng chưa đến mức xử lý theo các khung xử phạt cao hơn.

Những trường hợp có thể bị phạt đến 40 triệu đồng

Theo Điều 9 Nghị định 169/2026/NĐ-CP, mức phạt từ 20 – 40 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi đã hoàn thành thủ tục hải quan nhưng:

• Không thực hiện xuất khẩu hàng hóa theo tờ khai.
• Xuất khẩu thiếu so với số lượng đã khai báo, trong trường hợp tang vật vi phạm có giá trị trên 10 triệu đồng.
• Khai sai về tên hàng hoặc trị giá hải quan đối với hàng hóa xuất khẩu.

Quy định này không áp dụng đối với các trường hợp tờ khai được hủy theo quy định hoặc tờ khai không còn giá trị làm thủ tục hải quan theo Luật Hải quan.

Bổ sung nhiều quy định xử phạt mới

Ngoài các hành vi nêu trên, Nghị định 169/2026/NĐ-CP còn bổ sung nhiều quy định mới nhằm phù hợp với Luật Quản lý thuế và Luật Xử lý vi phạm hành chính sửa đổi.

Đáng chú ý, doanh nghiệp vẫn có thể bị xử phạt nếu tiếp tục khai sai mã số HS, thuế suất hoặc chính sách quản lý đối với cùng một loại hàng hóa, dù trước đó đã được cơ quan hải quan hoặc Bộ Tài chính hướng dẫn chính thức. Đồng thời, nghị định cũng mở rộng thẩm quyền xử phạt của lực lượng Công an trong một số trường hợp liên quan đến vi phạm hải quan.

Khuyến nghị đối với doanh nghiệp xuất nhập khẩu

Việc siết chặt chế tài xử phạt cho thấy cơ quan quản lý đang hướng tới tăng cường tính minh bạch và tuân thủ trong hoạt động xuất nhập khẩu. Đối với doanh nghiệp, điều này đòi hỏi sự cẩn trọng hơn trong quá trình khai báo hải quan, đặc biệt đối với các thông tin về mã HS, trị giá hải quan, số lượng, xuất xứ và chính sách quản lý hàng hóa.

Các chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp nên rà soát kỹ hồ sơ trước khi đăng ký tờ khai, thường xuyên cập nhật các quy định mới, đồng thời chủ động khai bổ sung khi phát hiện sai sót để giảm thiểu rủi ro bị xử phạt. Việc chuẩn hóa quy trình khai báo và tăng cường đào tạo nhân sự phụ trách xuất nhập khẩu cũng sẽ giúp doanh nghiệp hạn chế các vi phạm phát sinh trong quá trình thông quan.