Ngày 08/05/2026

Hai mặt hàng trái cây chủ lực đối mặt thách thức lớn
Trong khi vải thiều bước vào vụ thu hoạch với sản lượng sụt giảm mạnh do thời tiết bất lợi. Thì sầu riêng được mệnh danh là mặt hàng xuất khẩu tỷ USD của Việt Nam, lại đang đối mặt với tình trạng tắc nghẽn nghiêm trọng ở khâu kiểm nghiệm chất lượng trước khi sang thị trường Trung Quốc.
Diễn biến này khiến cả doanh nghiệp lẫn nhà vườn đứng trước nhiều lo ngại về đầu ra và hiệu quả kinh tế trong niên vụ 2026.

Vải thiều mất mùa nghiêm trọng
Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cả nước hiện có khoảng 55.000 ha vải thiều, tập trung chủ yếu tại các tỉnh phía Bắc. Tuy nhiên, năm nay thời tiết diễn biến bất thường khiến tỷ lệ ra hoa thấp và sản lượng giảm mạnh ở nhiều vùng trồng trọng điểm.
Tại Bắc Ninh – vùng trồng vải lớn nhất cả nước – diện tích duy trì khoảng 29.800 ha nhưng sản lượng dự kiến chỉ đạt khoảng 95.000 tấn, giảm gần một nửa so với năm trước. Nhiều nhà vườn cho biết sản lượng giảm tới 70–80%. Một số khu vực vùng đồi gần như mất trắng do thời tiết không thuận lợi trong giai đoạn ra hoa.
Dù nguồn cung giảm, nhiều hộ dân vẫn kỳ vọng giá bán sẽ tăng trong giai đoạn chính vụ. Hiện giá vải sớm đang duy trì ở mức khá cao. Tuy nhiên, thị trường vẫn tiềm ẩn nhiều biến động khi bước vào cao điểm thu hoạch.

Áp lực chất lượng và xuất khẩu
Không chỉ chịu ảnh hưởng bởi thời tiết, ngành vải thiều còn đối mặt với yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu về truy xuất nguồn gốc, dư lượng thuốc bảo vệ thực vật và tiêu chuẩn đóng gói. Theo báo Người Lao Động, giá vải xuất khẩu năm nay có thể tăng trung bình 20% - 30% so với năm trước, do chi phí đầu vào leo thang
Hiện Bắc Ninh đang quản lý 241 mã số vùng trồng và 42 cơ sở đóng gói phục vụ xuất khẩu sang các thị trường như Trung Quốc, Mỹ, Nhật Bản và Australia. Các địa phương cũng đang thúc đẩy sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP và đẩy mạnh tiêu thụ qua thương mại điện tử nhằm mở rộng đầu ra.

Sầu riêng vướng “nút thắt” kiểm nghiệm
Trong khi đó, sầu riêng – mặt hàng từng đạt kim ngạch xuất khẩu hàng tỷ USD – đang gặp khó do ách tắc ở khâu kiểm nghiệm chất lượng.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, nhiều phòng kiểm nghiệm quá tải hoặc hạn chế tiếp nhận mẫu, khiến hàng chục container phải nằm chờ, ảnh hưởng đến tiến độ xuất khẩu.
Đặc biệt, việc Trung Quốc siết kiểm soát Cadimi và chất Vàng O với ngưỡng rất thấp đang tạo áp lực lớn lên toàn chuỗi sản xuất.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết nguyên nhân sâu xa của tình trạng nhiễm Cadimi xuất phát từ tồn dư trong đất canh tác, không phải do người dân cố tình sử dụng.
Hiện Bộ đang yêu cầu các địa phương đẩy nhanh kiểm nghiệm, mở rộng năng lực phòng thí nghiệm và xây dựng giải pháp cải tạo đất trong dài hạn để tháo gỡ khó khăn cho ngành sầu riêng.

Nguy cơ ảnh hưởng xuất khẩu nông sản
Giới chuyên gia cho rằng việc hai mặt hàng trái cây chủ lực cùng lúc gặp khó cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với ngành nông sản Việt Nam trong bối cảnh thị trường xuất khẩu siết chặt tiêu chuẩn kỹ thuật và truy xuất nguồn gốc.
Bên cạnh yếu tố thời tiết, những vấn đề về chất lượng, kiểm nghiệm và tổ chức chuỗi cung ứng đang trở thành thách thức lớn đối với mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu nông sản trong năm 2026.