Ngày 04/06/2026

Giá gạo xuất khẩu chịu sức ép từ nguồn cung toàn cầu

Sau giai đoạn tăng trưởng mạnh trong những năm gần đây, ngành gạo Việt Nam đang đối mặt với nhiều thách thức mới khi nguồn cung thế giới dần phục hồi và cạnh tranh trên thị trường quốc tế ngày càng gia tăng.

Một trong những yếu tố đáng chú ý là việc Ấn Độ – quốc gia xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới – từng bước nới lỏng các biện pháp hạn chế xuất khẩu, khiến nguồn cung toàn cầu tăng trở lại. Điều này tạo áp lực lên giá gạo xuất khẩu của nhiều nước, trong đó có Việt Nam.

Bên cạnh đó, nhu cầu nhập khẩu tại một số thị trường lớn có dấu hiệu chững lại sau giai đoạn tích trữ mạnh nhằm đảm bảo an ninh lương thực. Khi cung tăng nhanh hơn cầu, mặt bằng giá gạo quốc tế cũng chịu nhiều áp lực điều chỉnh.

Rủi ro từ sự phụ thuộc vào một số thị trường chủ lực

Hiện nay, Philippines vẫn là thị trường xuất khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, đóng góp tỷ trọng đáng kể trong tổng kim ngạch xuất khẩu toàn ngành.

Tuy nhiên, việc phụ thuộc lớn vào một số thị trường truyền thống cũng đặt ra không ít rủi ro. Bất kỳ sự thay đổi nào về chính sách nhập khẩu, sản lượng nội địa hay chiến lược dự trữ lương thực của các quốc gia này đều có thể tác động trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong bối cảnh nhiều quốc gia đang tăng cường tự chủ nguồn cung lương thực và đa dạng hóa đối tác nhập khẩu, việc mở rộng thị trường và giảm phụ thuộc vào một số khách hàng lớn được xem là yêu cầu cấp thiết đối với ngành gạo Việt Nam.

Tiêu chuẩn nhập khẩu ngày càng khắt khe

Không chỉ đối mặt với áp lực về giá, ngành gạo Việt Nam còn đứng trước yêu cầu ngày càng cao từ các thị trường nhập khẩu liên quan đến chất lượng, an toàn thực phẩm và phát triển bền vững.

Nhiều quốc gia đang áp dụng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, truy xuất nguồn gốc, phát thải carbon và trách nhiệm môi trường trong sản xuất nông nghiệp.

Đặc biệt tại các thị trường cao cấp như châu Âu, Bắc Mỹ hay một số nước Đông Bắc Á, yếu tố chất lượng đang dần trở thành điều kiện tiên quyết thay vì chỉ cạnh tranh bằng giá bán.

Điều này đòi hỏi doanh nghiệp và người sản xuất phải đầu tư nhiều hơn cho vùng nguyên liệu, công nghệ chế biến cũng như hệ thống quản lý chất lượng.

Tái cấu trúc chuỗi giá trị để nâng cao năng lực cạnh tranh

Theo các chuyên gia, dư địa tăng trưởng của ngành gạo Việt Nam trong tương lai sẽ không còn đến từ việc mở rộng sản lượng mà đến từ nâng cao giá trị gia tăng.

Để đạt được mục tiêu này, ngành lúa gạo cần tiếp tục đẩy mạnh liên kết giữa nông dân, hợp tác xã, doanh nghiệp chế biến và đơn vị xuất khẩu nhằm hình thành chuỗi giá trị bền vững.

Song song đó, việc phát triển các vùng nguyên liệu đạt chuẩn, ứng dụng công nghệ vào sản xuất và tăng khả năng truy xuất nguồn gốc sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm cũng như đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Chuyển từ cạnh tranh về giá sang cạnh tranh về chất lượng

Giới chuyên gia nhận định cuộc cạnh tranh trên thị trường gạo toàn cầu đang có sự thay đổi rõ rệt. Nếu trước đây sản lượng và giá bán là yếu tố quyết định thì hiện nay chất lượng, tiêu chuẩn xanh và tính bền vững đang trở thành lợi thế cạnh tranh quan trọng.

Trong bối cảnh đó, gạo Việt Nam cần hướng tới các phân khúc giá trị cao, tập trung vào chất lượng sản phẩm, giảm phát thải trong sản xuất và xây dựng thương hiệu quốc gia cho ngành hàng lúa gạo.

Việc tái cấu trúc chuỗi giá trị theo hướng hiện đại, minh bạch và bền vững được xem là yếu tố then chốt giúp ngành gạo Việt Nam duy trì vị thế trên thị trường quốc tế, đồng thời nâng cao giá trị xuất khẩu trong dài hạn.